RSSTo heat or not to heat
Is that a question? Karper staat immers bekend als een robuuste vissoort die niet alleen tegen een stootje kan, maar ook barre kou goed kan verdragen. Waarom dan onze vijvers verwarmen? Onze koi in de watten leggen? Lees meer over de vijver een bontjas geven….
Watjes
Vaak heb ik ze zien liggen, jaren terug, toen winters nog echte winters waren, als vastgeankerde duikboten, stijf tegen de bodem onder het dikke, spiegelende ijs.
In de bleke winterzon, die als een zwakke zaklamp door het glazen ijsdak trachtte te priemen, kon je met een geconcentreerd karpervissersoog de roerloze, donkere gedaanten in het nauwelijks een meter diepe water van de bevroren sloten en tochten ontdekken.
Als je niet beter wist, zou je eigenlijk geen cent voor de overlevingskansen van die schub- en spiegelkarpers geven. Als je niet beter wist…. Maar we wisten wel beter, want al die karpers overleefden de meest strenge winters. Ze bewogen niet, er zat nauwelijks beweging in de kieuwdeksels, ze verbruikten geen calorie aan energie en leken als het ware in coma te zijn geraakt. Zolang het zuurstofgehalte in het ijskoude water niet te laag zou worden, bleven die vissen in een vorstelijke conditie. En zodra de voorjaarszon het water begon op te warmen, kwamen die dikke lijven weer in beweging, op zoek naar hun fourageerplekken of naar de paaiplaatsen.
Hoe zit dat dan met onze koi?
Waarom onze vijvers ‘winterhard’ maken? Waarom een afdekking erop? Waarom een verwarming aanleggen? Koi zijn toch ook karpers en stammen toch af van Cyprinus Carpio, de soort die in de ijskoude Amur-rivier zijn weg zocht?! Helemaal correct. Alleen…..koi zijn watjes.
Inteelt
Generatie na generatie worden koi gekweekt op kleur, bouw, variant en tekening. Pure inteelt, ook al willen kwekers ons anders doen geloven. Oké, af en toe wordt er een magoi door de bloedlijn heen gehusseld, maar het resultaat verandert niet veel: hele mooie, maar ook hele zwakke, kwetsbare, doorgekweekte vissen.
Vissen die het in afweer, ziektebestendigheid en parasietenweerbaarheid verre afleggen tegen hun wilde(re) broeders en zusters. Vissen die het moeilijk krijgen in koud water. Moeilijkheden die vaak eerst in het voorjaar aan het licht komen, waarbij vele koi zo zwak zijn dat parasieten en aeromonasbacterien op een, niet eens zo verraderlijke manier kunnen toeslaan. Medicijnen, allerlei gifmedicamenten en spuiten vol met Azactam of Amukin moeten de zaak redden.
Dus die koi in onze vijver toch maar op een goede manier door de winter heen loodsen?
Jawel…en er is nog een reden dat hier een rol speelt. Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik kan het nu eenmaal niet aanzien dat mijn vissen ijskoud op de vijverbodem liggen te verkleumen. Ach ja, wat dat betreft ben ik ook een watje.
Vijverbedekking
Ik fronste mijn wenkbrauwen, om niet ze zeggen, ik krabde me eens serieus achter mijn oren. Door alle drukte bij Interkoi was ik er nog niet aan toegekomen om de polycarbonaat-platen over mijn vijver te leggen. Bijgevolg was de watertemperatuur gezakt naar 6,3 graden en dat was toch wel erg laag. Je zult er maar in liggen. Brrrr…
De beide Momotaros lagen al wat gekanteld op de bodem, ze hadden het verrekte moeilijk.
Ze hadden nog nooit in water beneden de 20 graden vertoeft. Alsof je naakt op Antartica geplaatst wordt! Ook de beide Katos hadden het niet breed: een duidelijk verwijtende blik, toen ik mijn neus over de vijverrand stak, was mijn deel. Althans zo leek het toch.
Elk jaar leg ik, zodra de eerste nachtvorsten in onze Lage Landen hun intrede doen, polycarbonaat-platen over de vijver. De platen zijn twee luchtkamers dik, 90 cm. breed en liggen op aluminium profielen met rubber inlay en afdichting. De platen zijn elk aan weerszijden zo’n halve meter langer dan de vijver breed is. Ze steken er dus ruim overheen.
Nadat ik de vijver bedekt heb, plaats ik op de uiteinden van de platen, zware stenen of rotsen, zodanig dat de platen in het midden opbollen. Zo stroomt regenwater er gemakkelijk vanaf en gaan ze niet doorhangen. Kijk maar op de foto. Ik moet 4,5 meter overbruggen, maar de platen kunnen zelfs een dun sneeuwlaagje torsen, voordat ze echt beginnen door te zakken. Tenslotte stop ik de spleten tussen de platen en de vijverrand af met bubbeltjesfolie, om geen koude wind toe te laten.
Aldus kan ik mijn 32 kuubs vijver redelijk op temperatuur houden. Afkoeling gaat heel traag, mede omdat al het pijpwerk in de grond ook geisoleerd is. De beide laatste winters schommelde de temperatuur van het water tussen 8 en 11 graden, zonder bijverwarming. En da’s mooi.
(Bij)verwarming
Begin dit jaar heb ik mijn laatste vortexen opgeruimd. Er stonden er vier in de garage: eentje met blauwe matten, eentje met kaldness, eentje met schuimpatroon en eentje, de eerste, met 25 meter Wiku pijp opgekruld in het water. Die Wiku pijp is een min of meer flexibele koperen pijp van 15 mm. dik met kunststof coating. Die pijp was aangesloten op de radiator in mijn garage en zo kon ik het water bijverwarmen. Maar alleen als de CV brandde.
De vortexen heb ik vervangen door de originele Bakki Showers met Bacteria House. Inderdaad, mijn portemonnee is nog plat… Maar afgelopen week liep ik toch tegen een probleem aan: hoe nu bijverwarmen? Ik had immers geen vortex meer om de Wiku pijp in te leggen en met een Bakki Shower ging dat niet.
Vriend Roland heeft volgens mij een technische knobbel. Als hij niet zijn vissen zit te voeren of niet voor zijn megascherm naar een dvd zit te loensen, krijgt hij wel eens een idee. Soms zelfs een briljant idee! En zowaar…ook nu!
De oplossing was even simpel als briljant. We maken een warmtewisselaar!
Twintig meter flexibele pijp werd rond een pvc-pijp van 90 mm. doorsnee gekruld, tot een spiraal ontstond van 1,30 meter lengte. De spiraal werd van de 90 mm. pijp ontdaan en gestopt in een pvc-pijp van 160 mm. doosnede. Een T-stuk eraan, waaruit beide uiteinden van de spiraal staken, en vervolgens twee verloopstukken eraan gekoppeld. Het geheel werd vanmorgen (20 november) gemonteerd in de afvoerpijp van een van de Bakkis.
Tenslotte werd de verwarmingspijp vanaf de radiator doorgetrokken tot aan de warmtewisselaar en vastgekoppeld via twee kranen. De test was bemoedigend. Er gaat zo’n elf kuub water per uur door de afvoerpijp vanaf de Bakki naar de vijver. Watermeting: 6,6 graden. Vervolgens de CV aan en de temperatuur ná de warmtewisselaar in de afvoerpijp wasopgelopen tot 7,3 graden. Een opwarming dus van 0,7 graden. Laat dat een poosje draaien en de vijver komt weer op temperatuur.
Moraal
Opmerkelijke metamorfose in de vijver: een paar minuten nadat de CV staat de branden en de warmtewisselaar zijn werk doet, komen de vissen in beweging. Gezamenlijk zwemmen ze rond de toevoer van de Bakki-afvoerpijp. Voor het eerst in de week dat ze zich verroeren.
Het zijn en blijven verwende dames. Koukleumen!
Moraal van het verhaal? Controle over de vijver! Nog niet helemaal optimaal, maar ja, in deze tijd van energiebezuiniging, stookkosten en dergelijke, twijfel ik nog over de aanleg van een aparte ketel. Dan heb je volledige controle. Niet om de vijver de gehele winter te verwarmen, maar eerder om het water langer op temperatuur te houden in de herfst en snel op te warmen in de lente.
Kosten:
ik hoor toch al gauw een paar honderd euro per maand om het water op 15 graden te houden. Nog eens over nadenken…
PS. Een vraagje: hoe gaan uw koi de winter in? En wat kost dat u?
Rini Groothuis.
Meer afbeeldingen
Links
9 reacties tot nog toe
ingrid on 21/11/2007 11:42Ik had gisteren van Luc al gehoord dat je gisteren bezig was met je aan te leggen verwarming. Jammer dat we je gemist hebben, maar we komen zeker weer terug. Het was zeer gezellig met Luc en we hebben over van alles en nog wat over koi gebabbeld, de tijd vliegt dan. Hoop je een andere keer wel te treffen.
Goede zaak je verwarming, ik kan het ook niet aanzien dat ze zo koud op de bodem liggen. En als ik heel eerlijk vind ik verwarming een "must", maar daar blijven de meningen over verdeeld. Maar dag mag. Wat ze in een zomer opgebouwd hebben wordt mi. in een winter weer afgebroken, kost een koi een hoop energie zo'n winter. In Japan worden de wat duurdere koi in de winter ook op zo'n 15 gr. gehouden.
Het gaat meer op overleven lijken en dat wil ik onze lievelingen niet aandoen.
Wij hebben de verwarming ook niet aangelegd voor de hele winter verwarmen maar meer om de schommelingen in het voorjaar/najaar te omzeilen. En mocht het toch eens nodig zijn dat je medicijnen moet toevoegen is het ook heel gemakkelijk.
Ook nu zijn de temperaturen al vrij laag voor de tijd van het jaar en de winter is net begonnen. Onze koi zitten nu lekker op 15 gr. overdekt en krijgen 4 maal daags nog voer, maar wel herft/winter Probites, frostbites winter zinkend en energiebrokjes van Misimar. Het voer passen wij wel aan aan de winter.
Wij hebben de vorige winter het grootste gedeelte op 15 gr. gezeten, wij moesten in augustus 2007 zo'n 400 euro Bij betalen, dit ging over augustus 2006 tot en met 2007. Dit valt ons mee, maar het was vorige winter dan ook mild. Als deze winter strenger wordt gaan we wel zakken naar 10 gr. in januari, dit houden wij dan aan tot half maart en dan weer naar de 15 gr.
We gaan het zien deze winter.
Veel succes
gr,
Ingrid
p.s trouwens Clarissa is een droomkohaku......
Ingrid on 22/11/2007 09:58Rini,
Dit is het verwarmingsschema wat wij aangehouden hebben van oktober 2006 tot en met nu:
- vanaf oktober 2006 tot en met half januari 2007 zaten wij op 15 gr.
- vanaf eind januari 2007 tot en met half februari 2007 zaten wij op 9 gr.
- vanaf half februari 2007 tot en met half april 2007 zaten wij op de 15 gr.
- vanaf half april 2007 tot en met eind mei 2007 op 18 gr.
- vanaf juni 2--7 tot en met eind augustus 2007 20 gr.
- de hele maand september 2007 18 gr.
- vanaf oktober 2007 tot nu 15 gr.
De periodes zijn ongeveer globaal genomen omdat als we omhoog gingen met de temperatuur zowel als omlaag wij dit deden met 1 graad per 2 dagen, oftwel 1/2 gr. per dag. Je gaat niet in een dag van 15 gr. naar de 18 gr.
Misschien heb je hier iets aan!
mvg,
Ingrid
rini on 22/11/2007 22:55hoi Patrick. De inhoud van mijn garage is zo'n 90 kuub. Dat verwarmen op 18 of 20 graden lijkt me een stuk minder efficient dan die home-made warmtewisselaar.
Ik denk dat dit toch gerichter is.
hoi Ingrid. Jammer dat ik niet kon komen, maar het was de enige dag dat Roland kon helpen. Maar ik vertrouw erop dat we over niet al te lange tijd eens een flinke boom op kunnen zetten over onze passie. Ik ben het helemaal met je eens dat wat je s'zomers opbouwt, in de winter weer verloren gaat. Het verwarmingsschema is ook zoals ik er over denk. Een korte koudeperiode is prima voor de vissen. Het is onbetaalbaar als je in de lente snel boven de 16 graden kunt zitten. Je sluit vrijwel alle gekende problemen uit. Vanaf 16 graden namelijk komt het immuunsysteem van de karper op toeren. Daaronder brokkelt het af.
groetjes
Rini
Ingrid on 23/11/2007 08:49Hoi Rini,
er zitten nog meer dagen in het Oosten, die boom wordt nog wel een keer opgezet, dat gaat zeker lukken...
Het verwarmingsschema is ons zeer goed bevallen, gaan dit dit jaar ook toepassen, mits het weer niet te koud gaat worden.....misschien zakken we in januari/februari nog naar een graad of 10 , maar we gaan echt niet lager.
En ik heb het al eerder gezegd 'verwarmen is een must" ...zeker als je de potentie uit je koi wil halen, dit gaat echt niet lukken in de zomers die wij hier in Nederland hebben, daar zijn ze gewoonweg te kort en te laag in temperatuur voor. In ieder geval nooit spijt van gehad dat wij dit al vanaf de bouw van onze vijver hebben aangelegd.
mvg,
Ingrid
richard bottenberg on 27/12/2007 10:28Rini,
De manier van verwarmen van jou vijver is relatief goedkoop, ik heb nog enkele vragen omtrend de regeling.
Volgens mij heb jij helemaal geen regeling op de vijververwarming, alleen twee afsluiters.
Nu is mijn vraag, heb je niet veel last van temperatuurschommelingen van het water?
De vijver zal alleen verwarmen indien de cv aanstaat. Ik kan mij zo voorstellen dat je de verwarming `s nachts niet aan heb staan (of je moet een weersafhangkelijke gegeling op de woning hebben. Koelt het vijverwater dan niet te snel af en ontstaan hierdoor geen temperatuurschommelingen. Of koelt een buffer van 33m3 niet al te snel af.
Met vriendelijke groet,
Richard
richard bottenberg on 27/12/2007 14:39Rini,
Nu ik e.e.a. nogmaals doorlees heb ik nog onderstaande vraag c.q. opmerkingen.
Volgens mij heb je een alupex buis gebbuikt, dit is een kunststof buis met een aluminium inlage (lijkt op wicu). Voordeel van deze buis is dat de buis zich gemakkelijk vormt. Nu komt het nadeel van de buis. Deze buizen zijn niet gemaakt om warmte af te geven. Deze buizen gebruiken wij (installateurs) om in de afwerkvloer te leggen als voedinsleiding naar een radiator. Er is altijd wel een verlies in de vloer. Maar deze buis geeft minder warmte af als een vloerverwarmingsbuis.
Mijn inziens zal het rendement veel hoger zijn bij het gebruik van een vloerverwarmingsbuis, deze buis is er namelijk voor gemaakt om warmte af te geven. Nog een leuke bijkomstigheid is dat vloerverwarmingsbuis goedkoper is.
Het nadeel is dat deze minder makkelijk te buigen is.
Let op, er zijn twee soorten vloerverwarmingsbuizen. De één is hitte bestendig tot 90°C de andere tot 65°C. Als er geen vloerverwarmingsverdeler toegepast wordt dan moet je de buis hebben die tot 90°C gaat.
Mocht de buis wel een vloerverwarmingsbuis zijn dan kun je bovenstaand vergeten.
groeten Richard
gerard v/d sluis on 27/12/2007 22:31hoi Rini waarom gebruik je geen rvs wamtewisselaar van 67kw op mijn vijver draait die in combinatie met cv ketel nefitt hr 43 kw vijver inhoud 50m2
water temperatuur 16 graden tot febr dan langzaam opvoeren tot 20 graden
het gas verbruik over het laatste jaar tot dec. was 1700m2 x a€ ,050 = € 850,00 per jaar wel rekening houden dat 2007 een heel zachte winter was .
mvg. Gerard
richard on 31/12/2007 07:24Goede morgen Rini,
Je zult wel erg druk zijn, maar wij zijn toch wel benieuwd naar jou reactie op bovenstaand.
gr Richard
Reageer
Hou het beleefd. Je e-mail adres wordt niet getoond.
