Voer voor alle koihobbyisten.
Het voer dat we aan onze koi geven, is al jarenlang een onderwerp van veel discussie. Iedereen heeft daar zo zijn eigen mening over. De een vindt merk X vanwege het hoge eiwitgehalte geweldig en de ander prefereert merk Y omdat het ’t water weinig vervuilt. Maar wat denkt onze koi er zelf van?
Luiwammes
De vraag die zich opdringt, is: wat heeft een luiwammes als een karper nu nodig. Hij is een omnivoor (eet dus alles), maar hij is geen dier dat dikwijls hoge inspanningen verricht.
Hij is meer een stayer dan een sprinter. Sprinters, zoals zalm, hebben rood vlees, maar het spierweefsel van een karper is licht roze tot wit (de wilde karper uitgezonderd).
In principe komt het vrije leventje van een karper neer op rusten, een beetje foerageren, weer rusten, weer wat zoeken naar eten, weer veel rusten enz. Een of twee keer per jaar een inspanning bij een seksorgie en dat is het wel. Als koudbloedig dier bepaalt de watertemperatuur grotendeels zijn activiteit en omdat we hier nu eenmaal geen subtropisch klimaat hebben, draait de dagelijkse draaimolen bij een volwassen karper zo’n beetje in slowmotion.
Als karpervisser heb ik ze vaak zien liggen, op windstille, bloedhete dagen, onder de bladeren van waterlelies of zonnebadend aan het wateroppervlak. En er was bij die vissen geen beweging in te krijgen. Pas als de zon als een vuurrode tomaat naar de horizon zakte of een licht briesje de waterspiegel deed rimpelen, kwamen de luiwammesen op gang en kon je er serieus werk van maken om er eentje te vangen.
Analyse
De pellets die we onze koi voeren, dienen uit een aantal noodzakelijke ingrediënten te bestaan. Deze moeten onze paradepaardjes alle groeimogelijkheden verschaffen, hun immuunsysteem op zijn top brengen, hun algehele conditie op hoog niveau doen belanden en een snelle genezing van wonden e.d. doen realiseren. Dat er een deugdelijke analyse op de verpakking van ons koivoer staat, is een vereiste. Zonder meer. Maar wat zien we dan?
In de eerste plaats het eiwitgehalte. Eiwitten vormen de noodzakelijke bestanddelen voor de opbouw van lichaamscellen. Ze worden gevormd door ketens aminozuren.
Koi heeft tien essentiële aminozuren nodig. De biologische voedingswaarde wordt er door gevormd. Derivaten van melk, zoals lactalbumine, caseine en sodium caseinaat, zijn bijvoorbeeld hoogwaardige stoffen en bevatten die bewuste tien aminozuren. Het eiwitpercentage is hoog en varieert van 70 tot 90%.
Tarwegluten, aan de andere kant, heeft ook een eiwitpercentage van 90%, maar de biologische voedingswaarde is veel lager vanwege het ontbreken van een aantal essentiële aminozuren. Dat spul kan dan ook slechter verteerd worden.
Vis, garnalen en dergelijke, hebben hoge eiwitgehaltes, afhankelijk van de kwaliteit van de geoogste vis. De percentages variëren tussen 50 en 65% eiwitten. Ze bevatten alle essentiële aminozuren die koi nodig heeft.
Een eiwitpercentage alleen zegt dus in feite niets, als er niet bij staat welke voedingstoffen er hiertoe gebruikt zijn. Het gaat om de biologische voedingswaarde. Eiwitten dienen dus als bouwstof, maar een surplus kan omgezet worden in energie.
Koolhydraten dienen louter als brandstof, als energie. Een surplus wordt omgezet tot vet. Dus eigenlijk heeft onze koi daar niet veel van nodig. Dat geldt eveneens voor vetten en oliën, die overigens betere brandstofleveranciers zijn dan koolhydraten. Ze worden benut voor de goede werking van het metabolisme.
Vetten moeten altijd een koude oorsprong hebben, dus van koudbloedige dieren of van plantaardige bron. Vetten van warmbloedige dieren bevatten slechte vetzuren en leveren bij een koudbloedig dier, juist ja, stollingseffecten op. Tenslotte: mineralen, vitaminen, spoorelementen ondersteunen met name de stofwisseling in het lichaam van onze koi.
Natuurlijk dieet
Koi is een mooie, maar zwakke afstammeling van de karper (cyprinus carpio). De fysiologische eigenschappen zijn niettemin dezelfde. Brengt ons weer bij de vraag: wat heeft een karper (of koi) nu nodig? Wat kan ons een betere vingerwijzing geven, dan de natuur zelf?
Als we ons focussen op het natuurlijke dieet van de karper, dan zien we als hoofdgerecht vooral eiwitrijke kost op het menu staan. Met name muggenlarven (rood en wit), tubifex. In gedroogde staat bestaan deze larfjes uit zo’n 70% aan eiwitten met een hoge, biologische voedingswaarde.
Ook algen, mosselen, zoetwaterkreeftjes, garnaaltjes e.d. zijn een welkome gang in het diner van de karper. Hoogwaardige kost dus, veel eiwitten opgebouwd uit tenminste de tien essentiële aminozuren. Monsterkarpers tot meer dan 30 kilo en lengten tot ver boven de meter bewonen het Franse bergmeer Cassien. Die reuzen waren zo groot gegroeid, omdat ze bijna uitsluitend eiwitrijke zoetwaterkreeften op hun menu hadden staan. Die kwamen daar in grote massa’s voor.
Alleszins zou je de conclusie kunnen trekken dat de karper (dus ook onze koi) een dieet met een behoorlijk hoog eiwitpercentage (goede eiwitten) nodig heeft om een optimale gezondheid aan te houden en om flink te kunnen groeien. Dat is frappant omdat het dier, zoals gezegd, in potentie een luiwammes van de eerste orde is. Geen sprinter, maar een stayer. Geen rood spierweefsel, maar roze of wittig. Hoe zit dat dan?
Onderzoekingen van Japanse origine hebben aangetoond, dat karper een minimum van 40% eiwit met de tien essentiële aminozuren nodig heeft om optimaal te kunnen groeien en te leven. Voor jonge karper is dat percentage hoger (groeien meer en harder); voor volwassen en oudere exemplaren wat lager. Kwaliteitsarm voer met een laag eiwitgehalte of te weinig goede eiwitten, vitaminen e.d. zal de groei beperken en de gezondheid aantasten.
Probites
Ik kwam Mike van Zijl, directeur van Nedkoi, een paar jaar geleden tegen op de show in Arcen. Hij introduceerde toen zijn ‘Bites’ en beiden karpervissers van oorsprong, ontspon zich tussen hem en mij een lange en boeiende discussie over het optimale voer voor koi.
Nu moet ik zeggen: ik meen van mezelf veel verstand te hebben van karpervoer. Dat is wellicht een boude uitspraak en het moge arrogant klinken, maar het is wel waar. Vroeger bracht een fabrikant mijn eigen karpervoer op de markt, inclusief smaak- en geurstoffen en aan die samenwerking heb ik de nodige kennis overgehouden.
Aan de kennis van Mike valt sowieso niet te twijfelen. Hij is er volledig in thuis. Daar bovenop heeft hij een filosofie: hij gaat er vanuit dat onze koi het beste in een blakende gezondheid en top conditie geraakt door het eten van concentraties van stoffen, die opgebouwd zijn uit lichaamseigen eiwitten.
Dat kan het beste worden bereikt via eiwitten met een hoge biologische waarde (essentiële aminozuren!), die uit de oceanen en meren komen. Dit type eiwit komt het beste overeen met de eiwitten waaruit een koi zelf is opgebouwd. De aanmaak van spierweefsel vindt sneller en gemakkelijker plaats. Verder is zijn filosofie over koolhydraten uniek. Langzaam werkend en met weinig glucose (suiker) om vervetting te voorkomen. Vaak een onderschat element in de opbouw van voer.
Het is vooral die filosofie, die terug te vinden is in de ‘Bites’ die Mike op de markt brengt en waarin het onderscheid ligt ten opzichte van andere merken.
Ervaringen
De filosofie van Mike sprak mij meteen aan en wel zodanig, dat ik het jaar daarop uitsluitend mijn koi gevoerd heb met zijn ‘Bites’. Je moet dat echt een jaar lang doen om een goede perceptie te krijgen van de kwaliteiten van een voer.
Waar let je dan o.a. op? Natuurlijk eerst: lusten ze het wel? Nou, met graagte, van begin af aan. De pellets hebben een open structuur, zijn aantrekkelijk, maar vallen niet snel uiteen. Maar dat laatste maak je niet mee, want de koi laat het niet toe dat de pellets lang op het wateroppervlak drijven. Althans zeker die gulzige van mij toch niet!
Vervolgens: de ontlasting. Deze vormt zich in mooie, dunne, vaste slierten, die compact wegspoelen in de bodemdrains. De biologische waarde van het voer is uitzonderlijk hoog en de totale eiwitbenutting zorgt niet alleen voor het welzijn van de koi, maar maakt ook dat het water niet vervuild of ernstig kleurt.
Het belangrijkste: levendige koi, na het zomerseizoen breed van rug, dik in de nek, compact van bouw en blakend van gezondheid, terug te zien in een glimmende huid en sprankelende kleuren. Natuurlijk alleen bereikbaar bij goede watercondities e.d., want voer kan het niet alleen.
Rini Groothuis
N.B.
Toen we ons bij Interkoi de vraag stelden, waarmee we onze koi zouden voeren, en welk voer we in shop zouden nemen, was het voor mij snel een uitgemaakte zaak: Probites van Nedkoi! Ik voer nu zo’n drie jaar met Frostbites en Probites en mijn zoektocht naar het ultieme koivoer is voorbij.
Luc, wetende hoe kritisch ik ben op voer, volgde direct. Hij zag ook de resultaten in onze bassins.
Dat alles heeft ertoe geleid dat we exclusief Probites als koivoer gaan houden en al onze dealers binnen enkele weken Probites in stock krijgen.
Een stap vooruit, wat Luc, mij en Interkoi betreft, en vertrouw me, dit werkt!
Rini Groothuis
Meer afbeeldingen
11 reacties tot nog toe
Brian on 09/01/2008 21:53Leuk stuk om te lezen, maar ik moet zeggen dat ik ook erg tevreden ben met de "eigen mix" van Luc. Voor het nieuwe seizoen zal ik deze dan ook weer graag inslaan...
bj on 09/01/2008 22:18Hallo mooi verhaal maar wat is het verschil tussen Frostbites en Probites behalve dat Frostbites diepvries voer is?
Ik heb altijd medicarp gevoerd en ga dit jaar Probites proberen .
Ik hoop dat ik het verschil in positieve zin kan zien.
mvrg bj
rini on 09/01/2008 22:45Ha Frank, ja normaal gesproken verliest een oude vos zijn haren, maar dat is gelukkig bij mij nog niet het geval!
En voor wat betreft de vraag van bj: kijk eens op www.nedkoi.nl. Daar staat al het bijzondere over frost- en probites aangegeven.
willem on 09/01/2008 23:26Hoi Rini
Mooie uitleg ik zal het zeker nu gaan gebruiken.
Met dit verhaal zal Mike niet blij zijn hij zal geen vrije tijd meer over hebben.
Joost Verbeek on 11/01/2008 07:28Leuk en leerzaam verhaal weer Rini !
Heb hier eigenlijk altijd een mix vaan Medicarp en Nobori gevoerd, maar al zoveel goede verhalen gehoord over Probites dat ik er dit voorjaar toch mee ga beginnen.
Zal wel zien wat dan mijn eigen ervaringen zijn en dan de beslissing maken waar ik mee door ga.
groeten,
Joost
richard on 12/01/2008 11:49Rini,
Een informatief stuk. Misschien is het verstandig om even iets over het eiwitpercentage en de diverse jaargetijden te vertellen.
Misschien is er nu een beginnende koiliefhebber die nu dit voer gaat gebruiken.
Om maar even een link te maken naar het karpervissen. Volgens mij zal dit hetzelfde effect hebben als een karpervisser die in de winter met eiwitrijke en/of vismeelboilies vist.
gr Richard
rini on 12/01/2008 20:48Klopt Richard, ik kan me de dode karpers met hun opgezette buiken na de winter uit de begintijd van de boilies nog wel herinneren. Buiken die vol zaten met rotte boilies die vanwege hun hoge eiwitgehalte voor de karper in de winter niet verteerbaar waren. Maar het koivoer van tegenwoordig, en dat geldt dus ook voor frostbites en probites, is afgestemd op de diverse jaargetijden en de daarbij behorende watertemperaturen, dus ook aan de voedselbehoefte van de koi.
Ton on 13/01/2008 09:48Zo zo Rini, in welke oude schoenendoos zat die foto? Mooi en leerzaam verhaal! Voor een hoop koi liefhebbers is het een must om diverse cursussen te volgen waarin ook dieper ingegaan wordt op voer. Rob Heijmans geeft deze cursus via KOI2000. Ik ben niet voor eender welke Koi club, ben lid van alle 3 in de benelux dus het is geen voortrekken maar Rob weet daar veel over te vertellen. Voer is zeer belangrijk voor onze hobby net als wateromstandigheden dus extra aandacht en/of kennis is nooit weg!
mvg
Ton
Ton on 13/01/2008 09:51O ja, en ik ga nu ook over op Probites! Ik ben overtuigd en heb alle vertrouwen in de keuze van Luc en Rini. Dus leg maar een baal apart! Neem ik de volgende keer als ik kom mee :-)
mvg
Ton
polleke on 22/07/2009 20:04Hey koikeepers ik voer ook al een jaar met probites en ik ben er zeer content van hihi . Nu jij ook schrijft dat het hoogwaardig kwaliteitsvoer is (dat altijd beschikbaar is vind ik zeer belangrijk) dat maakt me wat geruster want ik twijfel altijd (weegschaal he) grtjs
Reageer
Hou het beleefd. Je e-mail adres wordt niet getoond.





