Flavo: wat overwegingen bij elkaar geharkt.

Flavo: wat overwegingen bij elkaar geharkt.Nu het oude jaar aan een uitvaart bezig is en het nieuwe op punt staat geboren te worden, is een zekere mate van reflectie op het vijvergebeuren in 2010 aan de orde.

We kunnen ons in dat opzicht menige vraag stellen. Voor elk ligt niettemin het accent anders. Hoe is het gegaan met de koi en de vijver het afgelopen jaar? Is er een bepaalde mate van groei geweest bij de vissen? Zijn ze steviger geworden? Hebben ze zich qua kleuren en patroon verder ontwikkeld in een mate die ligt in het verwachtingspatroon? Is er een fine-tuning van de vijver geweest en heeft de aanpassing de gewenste effecten gehad? Zijn er ziektes geweest en/of uitbraken van parasieten? Zijn er koi gestorven en had u dat kunnen voorkomen?

Niet voor iedereen is het een fijne terugblik. Afgelopen jaar is menig vijver en koi getroffen door een acute uitbraakvorm van de gevreesde, aërobe Flavo-bacterie (Flavobacterium Columnaris). Tot wanhoop van de koihobbyist die binnen dagen de ene na de andere vis het loodje zag leggen. Tot wanhoop ook van de koi-doktoren. Een remedie bleek nauwelijks aanwezig. De catastrofe vond vooral plaats na de hitteperiode rondom het WK-voetbal. Beschuldigende vingers wezen meteen naar de hoge watertemperaturen en het daarmee gepaard gaande, verminderde zuurstofgehalte. Anderen betrokken de lange winter en het koude, kwakkelende voorjaar in het aanlooptraject. Het gekke was, dat de sterfte razendsnel plaatsvond en dat er geen enkele verwonding aan de buitenkant van de getroffen vissen te zien was. De gestorven koi bleken meestal gaaf en ongeschonden. Ten minste, op het eerste oog. Nadat de kieuwdeksels werden opgelicht, werd het euvel in al zijn omvang zichtbaar en duidelijk. Kieuwbogen met een fijn, wit beslag, als dat van poedersuiker, variërend tot compleet gebleekte kieuwen en in een aantal situaties zelfs groen uitgeslagen, weggevreten kieuwlamellen. Vissen die geen zuurstof meer in hun bloed konden opnemen en gestikt waren.

Maarten Lammens beschrijft in zijn boek “De Koi Dokter” de Flavo-bacterie in zijn acute vorm (er is ook een chronische vorm) als een hoog virulente (kwaadaardige) stam, waarbij enkel de kieuwen worden aangetast (bacterial gill disease). En de uitbraken komen vooral voor na een warme periode met watertemperaturen boven de 20 graden. De ziekte begint met enkele vissen die niet meer willen eten, zich lusteloos gedragen en ten slotte na enkele dagen sterven. Maarten is niet erg optimistisch ten aanzien van een mogelijke genezing na het vaststellen van de diagnose. Vaccins, zo schrijft hij, zijn er niet en alleen in het beginstadium is er een beperkte kans op genezing.

Wanneer genezing niet mogelijk is, wat rest ons dan om te voorkomen dat onze koi onverhoopt door een dergelijke uitbraak getroffen worden? Chloormiddelen? Het enige tot dusverre is preventie. Maar hoe zit dat in elkaar?

Maarten geeft ook aan dat onderzoeken hebben aangetoond dat het risico op uitbraak van de Flavo-bacterie hoger is in vijvers met hard water, veel organisch materiaal en wisselende, verhoogde ammoniak- en nitrietwaarden. Deze factoren werken stress in de hand en doen het immuunsysteem van de koi verzwakken. Gecombineerd met een hoge watertemperatuur (hoger dan 20 graden), doet deze dodelijke cocktail van factoren de kans op een dergelijke uitbraak toenemen.

Maar in mijn beleving is er nog een factor die er wezenlijk toe doet bij het risico op bacterie-uitbraken.
Dat is de vernietiging van de microbiële gemeenschap in het vijverwater. Koi-hobbyisten willen kraakhelder water. Water dat stelselmatig ontdaan wordt van al het microbiologische leven dat in feite de kwaliteit van water bepaalt. Zoö- en fytoplankton komen er nauwelijks meer in voor. Een toevallig voorkomend muggenlarfje leidt al tot paniek bij de koihobbyist. Help, wat is dat voor een eng beestje! Een druppel onder de microscoop laat een vloeibare Sahara zien. Geen of nagenoeg geen leven in die druppel te bekennen, laat staan een stabiele en gezonde microbiële gemeenschap, zo noodzakelijk voor de onderdrukking van de organische belasting van het water en het bewerkstelligen van kwalitatief gezond water. Het immuunsysteem van de koi wordt op de proef gesteld en als er dan wat gebeurt, is het meteen goed raak ook.

Ondersteund door een onderzoek via de Universiteit van Gent bleek zulk kraakhelder water een waar paradijs voor pathogene bacteriën. Deze worden door niets geblokkeerd of beperkt: Ze hebben vrij spel. Eenmaal de cocktail van factoren samenvloeit kunnen de bacteriën zich naar hartenlust delen en vermenigvuldigen. en is een acute uitbraak een kwestie van tijd. De gezonde microbiële gemeenschap als concurrent is verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor een hoog kiemgetal als indicator voor een hoge belasting van het water met ziektekiemen. Letterlijke tekst van het onderzoek: “Door de helderheid van het water en gebrek aan microbiële concurrentie hebben pathogene bacteriën vrij spel, wordt de hoeveelheid veel te hoog en ontstaat er vooral in warmer water in hoog tempo infectiegevaar voor de vissen.”

De oplossing van het Flavo-probleem (maar ook de snelle aangroei van de pathogene Aeromonas en Pseudomonas bacteriën die zweren en vinrot veroorzaken) ligt hem dus niet zozeer in behandeling, maar in preventie. En dat kan alleen door een gezonde microbiële gemeenschap in uw vijverwater te stimuleren.
Behandeling met giffen? Ontgroening van het water? Algenbestrijders? Chloormiddelen (we kunnen kennelijk niet meer zonder)? Andere middeltjes nog om het water kraakhelder te maken en te verkrachten?
Nog goede voornemens in dat opzicht?


Rini Groothuis



Reacties

10 reacties tot nog toe

Zoals gewoonlijk sla je hier de nagel weer op zijne kop Rini .
Ik ben grote voorstander van het natuurlijk vijveren op een verantwoorde manier.
Wil alle parameters ondersteunen die hier voor nodig zijn, om het beste eruit te halen .Ben ontzettend tevreden tot nu toe ,wil volgend jaar de lat nog een tikkeltje hoger leggen .Dit is een geweldige mooie hobby die bepaald wordt door het geen ,dat men niet met het blote oog ziet .Fascinerend en waar nooit een einde aan komt

Marcel D on 30/12/2010 20:50

Jajaa ik begrijp jou volledig rini ,ik ben ook van mening als je teveel moet/wil bijsturen dan klopt het niet helemaal meer .
Het is beter te zoeken naar een samenspel tussen water/vissen/filter/en planten en de natuur een beetje HELPEN volgens mij ,het is vooral een gemiddelde zoeken tussen wat de vissen en het baasje willen ! grtjs en weer bedankt voor jou tijd .

paul on 31/12/2010 15:21

Hoi Rini,

Je slaat inderdaad de spijker precies op zijn kop. Kan me hier volledig in vinden.

Groetjes,

Bram

bram rohaan on 31/12/2010 20:44

[quote]Maarten geeft ook aan dat onderzoeken hebben aangetoond dat het risico op uitbraak van de Flavo-bacterie hoger is in vijvers met hard water, veel organisch materiaal en wisselende, verhoogde ammoniak- en nitrietwaarden. Deze factoren werken stress in de hand en doen het immuunsysteem van de koi verzwakken.Gecombineerd met een hoge watertemperatuur (hoger dan 20 graden), doet deze dodelijke cocktail van factoren de kans op een dergelijke uitbraak toenemen. [/quote]

Al hecht ik persoonlijk geen waarde aan de uitdrukking stress bij vissen. stress is een woord dat is uitgevonden door de mens om een situatie van permanent onbehagen uit te drukken in het algemeen.

vissen kennen geen stress, wat ze wel kennen zijn de gevolgen van handelingen die wij plegen waardoor we ze irriteren kwaad of zelfs angstig en ziek maken dat is heel iets anders dan stress

[quote]
Maar in mijn beleving is er nog een factor die er wezenlijk toe doet bij het risico op bacterie-uitbraken.
Dat is de vernietiging van de microbiële gemeenschap in het vijverwater. Koi-hobbyisten willen kraakhelder water. Water dat stelselmatig ontdaan wordt van al het microbiologische leven dat in feite de kwaliteit van water bepaalt. Zoö- en fytoplankton komen er nauwelijks meer in voor. Een toevallig voorkomend muggenlarfje leidt al tot paniek bij de koihobbyist.[/quote]

Bij deze uitspraak heb ik mijn twijfels, trek eens een mat uit je filter en laat die uitlekken in een bak na een paar uur zul je zien dat het er in krioelt van de beestjes het zogenaamde zoo en fyto plankton.
Datzelfde geld voor de binnenzijde van het leidingwerk en de bodem van de vijver. het is dus wel degelijk aanwezig in ruime mate in gezond kraakhelder water.

Echter zijn deze dierlijke soorten de eerste slachtoffers als wij besluiten een middel in het water te kiepen omdat we iets niet vertrouwen en in plaats van vissen in een aparte bak te behandelen dit direct in de vijver doen.


[quote] Help, wat is dat voor een eng beestje! Een druppel onder de microscoop laat een vloeibare Sahara zien. Geen of nagenoeg geen leven in die druppel te bekennen, laat staan een stabiele en gezonde microbiële gemeenschap, zo noodzakelijk voor de onderdrukking van de organische belasting van het water en het bewerkstelligen van kwalitatief gezond water. Het immuunsysteem van de koi wordt op de proef gesteld en als er dan wat gebeurt, is het meteen goed raak ook.

Ondersteund door een onderzoek via de Universiteit van Gent bleek zulk kraakhelder water een waar paradijs voor pathogene bacteriën. Deze worden door niets geblokkeerd of beperkt: Ze hebben vrij spel. Eenmaal de cocktail van factoren samenvloeit kunnen de bacteriën zich naar hartenlust delen en vermenigvuldigen. en is een acute uitbraak een kwestie van tijd. De gezonde microbiële gemeenschap als concurrent is verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor een hoog kiemgetal als indicator voor een hoge belasting van het water met ziektekiemen.[/quote]

Metingen van gezond water uit meren laten zien dat een bacteriedruk van 50 cfu voldoende is om een gezonde flora en fauna te hebben een te hoge druk zal alleen ontstaan als een of meerdere van de eerder aangegeven factoren gaan meespelen.

Het is ook niet zo dat een behandeling met virkon een vijver steriel maakt je brengt slechts de bacteriele waarde naar een gezond niveau begeleid door metingen en daarnaast kijk je naar eventuele oorzaken (waaronder de eerder genoemde)


[quote] Letterlijke tekst van het onderzoek: “Door de helderheid van het water en gebrek aan microbiële concurrentie hebben pathogene bacteriën vrij spel, wordt de hoeveelheid veel te hoog en ontstaat er vooral in warmer water in hoog tempo infectiegevaar voor de vissen.”

De oplossing van het Flavo-probleem (maar ook de snelle aangroei van de pathogene Aeromonas en Pseudomonas bacteriën die zweren en vinrot veroorzaken) ligt hem dus niet zozeer in behandeling, maar in preventie. En dat kan alleen door een gezonde microbiële gemeenschap in uw vijverwater te stimuleren.
Behandeling met giffen? Ontgroening van het water? Algenbestrijders? Chloormiddelen (we kunnen kennelijk niet meer zonder)? Andere middeltjes nog om het water kraakhelder te maken en te verkrachten?
Nog goede voornemens in dat opzicht?[/quote]

Bron Rini Groothuis Interkoi Arendonk

In principe staat hier al heel veel in van wat er ter sprake is gekomen in dit onderwerp.

O.a een aantal factoren worden genoemd die lijden tot de ontwikkeling van in dit geval flavobacterien maar ook van andere pathogene soorten in het algemeen.

Er komt door het onderzoek in Gent echter een onverwachte oorzaak bij:

onze drang naar kraakhelder water !!

Het is altijd een kwestie van 1+1=2 een combinatie van omstandigheden lijd tot een gevolg.

Ook de oplossing wordt aangevoerd Preventie:

meten is weten lijd tot voorkomen en juist dat meten gecombineerd met tijdig ingrijpen met Virkon Aquatic voorkomt juist die situaties waaruit de ontwikkeling van Flavo bacterien kan ontstaan en zorgt dat de inzet van heel veel andere stoffen niet nodig is.

Jurgen Dimmers on 01/01/2011 19:28

Hoi Rini

ik vindt dit wel een heel interesant onderwerp vandaar dat ik mijn antwoord zoals ik die op een forum heb gegeven na een verwijzing hierheen ook hier gekopieerd heb.

Gr Jurgen

Jurgen Dimmers on 01/01/2011 19:33

Ik vind het triest dat we tegenwoordig geen bak met water meer kunnen runnen zonder Virkon, Virasure, Halamid en wat dies meer zij.
We zijn toe aan een andere manier van vijveren, waarin niet wat het baasje wil centraal staat, maar datgene wat goed is voor het welzijn van de vissen. Je kan in decennia lang volgroeide natuurlijke meren overigens niet vergelijken met die paar kuub met koi overbezette vijvers van ons. En vissen kennen wel degelijk stress hoor. Dat is aan de hand van bloedwaarden wetenschappelijk (o.a. hoge cortisolwaarden) al meermalen aangetoond. Tiebo Jacobs heeft hier eens ooit een goed stuk over geschreven. Maar het onderwerp blijft inderdaad onverminderd interessant.

rini on 02/01/2011 00:38

Interessant artikel, volledig mijn mening.

Iemand die zich een volledig steriele vijver wenst kan het best terug grijpen naar Virkon A , maar verkondigen dat dit het A en O is van de manier waarop men Koi houd is een ander thema.Zoals menig ander in het Koi-milieu.

Dat Koi geen stress zou hebben,ik wou dat het waar was.

Ik zelf probeer mijn koi zo natuurlijk mogelijk te houden,dit wil niet zeggen dat ik ze houd in een natuur vijver.Maar toch een natuurlijk aangelegde vijver met planten , kiezel en vuile bladeren.Met daarbij een bio-filter van 4kuub.

In vier jaar tijd nog geen enkele vorm van ziektes gehad,kuis de boel eens om de twee jaar, het één jaar de lava filter het jaar daarna de vijver en dit ver van steriel.Producten voor in de vijver is aan mij niet besteed bij mij geen veredelde javel in de vijver.

De groeten
JEFKE

jefke on 03/01/2011 05:44

Een stukje naar mijn hart.
Ik heb het graag gelezen zoals ik alle stukjes van rini graag lees. Het draagt bij tot de algemene bewustwording. Een bewustwording die nodig is om de koi van veel leed te besparen en waar ik samen met vele andere koihouders, waaronder Freekvogel, al menige tijd aan werk op hetkoiforum.

Bedankt rini en dit vooral in naam van de koi!

Mvg, vivo

vivo on 03/01/2011 10:37

[quote]We zijn toe aan een andere manier van vijveren, waarin niet wat het baasje wil centraal staat, maar datgene wat goed is voor het welzijn van de vissen.[einde quote]

Die goede manier van vijveren is niet zo moeilijk, probleem is dat de handel de hobbyisten aanstuurt met steeds meer "vernieuwende producten" en compactere filters. de nummer 1 oorzaak van ziekte is denk ik te weinig vers water en te kleine (compacte) filters met teveel vis

Ik heb een lekkere ouderwetse met 3 kamers van 180cm diep mijn water is inmiddels een heel jaar groen en alles wat er de vijver in is gegaan is water en nog meer water en voer dat blijkt ook uit de waterwaarden waaronder de bacteriedruk :)

Jurgen Dimmers on 03/01/2011 16:40

Goed leesvoer Rini.

Als Legionella inspecteur bekijk ik diverse vijvers op een beroepsmatige manier, dus vanuit een oogpunt waar bacterien zoals Legionella zich kunnen vormen. In de Legionella buisness wordt veel preventieve apperatuur verkocht zoals UV etc. Ook wordt er op sommige leidingsystemen gechloreerd. Ondanks deze technieken dient men niet te vergeten dat de oorzaak niet weggenomen wordt. In gechloreerde zwembaden wordt Legionella aangetroffen, ook al zou je dit vanwege het (vrij beschikbare) chloor gehalte niet gauw verwachten. Bacteriegroei zoals Legionella is veelal te wijten aan een constructiefout in het systeem. Dode leidingen, niet gebruikte leidingdelen, over dimensionering, leidingmateriaal etc.
Dit tref ik ook aan bij verschillende vijvers die ik, vergeef het me, tot steriele conveuse bakken wil betitelen gezien de vele apperatuur die er aan gekoppeld is, maar toch gaat het mis. Vaak zie ik dat afsluiters ten behoeve voor by-passes op een te grote afstand zijn gemonteerd vanaf een doorstromende leiding. Tevens worden de by passes niet droog gezet wanneer ze een periode niet gebruikt worden. Een simpele afsluiter voor een bypass dient op minder dan 5 x de buisdiameter van de doorstromende leiding gemonteerd te zijn. Is de bypass naar beneden gemonteerd, dan zou ik nog korter gaan aangezien biofilm kan bezinken. Daarbij durf ik te beweren dat PVC gevoelig is voor aangroei van biofilm gezien het ruwe oppervlakte aan de binnenkant. Overdimensionering (te ruime diameters) is dus een heikel punt. Hoe ruimer de buizen, des te meer water onze pomp kan verzetten, maar des te minder een goede doorstroming en dus een betere afzetting van biofilm. Wanneer bacterien (of gastheren die een bacteriebom kunnen vormen) zich eenmaal in de bioflim genesteld hebben, dan is een 'thermische reiniging' boven de zestig graden niet meer afdoende om te garanderen dat alle (Legionella) bacterien gedood zijn. De volledige biofilm dient verwijdert te worden en dus ontkom je niet aan een chemische reiniging, iets dat (net als een thermische reiniging) onmogelijk is in een vijver natuurlijk. Dit zijn zo maar een aantal voorbeelden die ik beroepshalve tegenkom in (gechlooreerde zwembad) drinkwater installaties waar apperatuur geplaats is ter bevordering van de waterkwaliteit, maar nog steeds (Legionella) bacterien gemeten worden. Vaak zijn het hele kleine foute montages die het euvel (kunnen) vormen.

Groeten,

Herwin Kwint



Herwin Kwint on 08/01/2011 07:52